„E“ კოდი არის საკვები დანამატების ევროპული კლასიფიკაცია, რომელიც გამოიყენება საღებავების, კონსერვანტების, ანტიოქსიდანტების, ემულგატორებისა და სხვა ნივთიერებების აღსანიშნავად. მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ ყველა E-დანამატი საშიში არ არის. ზოგიერთი მათგანი ბუნებრივი წარმოშობისაა, თუმცა არსებობს დანამატებიც, რომელთა ხშირი მოხმარება ჯანმრთელობისთვის არასასურველად მიიჩნევა.
E-დანამატები, რომლებიც განსაკუთრებულ ყურადღებას მოითხოვს
E102 – ტარტრაზინი (Tartrazine)
ყვითელი საღებავი, რომელიც ხშირად გვხვდება კანფეტებში, გაზიან სასმელებსა და ჟელეებში.
შესაძლო რისკები:
- ალერგიული რეაქციები;
- კანის გამონაყარი;
- ჰიპერაქტიურობის სიმპტომების გაძლიერება ბავშვებში.
E110 – Sunset Yellow
ნარინჯისფერი საღებავი, რომელიც გამოიყენება ტკბილეულსა და სასმელებში.
შესაძლო რისკები:
- ალერგიული რეაქციები;
- ბავშვებში ქცევითი ცვლილებების რისკი.
E122 – Carmoisine
წითელი ფერის საღებავი.
შესაძლო რისკები:
- ჰიპერმგრძნობელობა;
- ალერგიული რეაქციები;
- ჰიპერაქტიურობასთან შესაძლო კავშირი.
E124 – Ponceau 4R
ხშირად გამოიყენება კანფეტებში, დესერტებსა და სასმელებში.
შესაძლო რისკები:
- ალერგიული რეაქციები;
- ბავშვებში ყურადღებისა და ქცევის პრობლემებთან შესაძლო კავშირი.
E129 – Allura Red AC
წითელი საღებავი, რომელიც პოპულარულია ტკბილეულში.
შესაძლო რისკები:
- ალერგიული რეაქციები;
- ბავშვებში ჰიპერაქტიურობის გაძლიერების შესახებ არსებული შეშფოთება.
კონსერვანტები, რომლებიც ხშირად კრიტიკის საგანია
E211 – ნატრიუმის ბენზოატი (Sodium Benzoate)
გამოიყენება გამაგრილებელ სასმელებში, სოუსებსა და სხვადასხვა შეფუთულ პროდუქტში.
შესაძლო რისკები:
- ზოგიერთ ბავშვში ჰიპერაქტიურობის გაძლიერება;
- C ვიტამინთან გარკვეულ პირობებში რეაქციისას არასასურველი ნაერთების წარმოქმნის შესაძლებლობა.
E220–E228 – სულფიტები
გამოიყენება ჩირებში, ღვინოში და სხვა პროდუქტებში.
შესაძლო რისკები:
- ასთმის მქონე ადამიანებში სუნთქვითი პრობლემების პროვოცირება;
- ალერგიული რეაქციები.
დანამატები, რომლებიც ზოგ ქვეყანაში შეზღუდულია ან აკრძალულია
E171 – ტიტანის დიოქსიდი (Titanium Dioxide)
წლების განმავლობაში გამოიყენებოდა ტკბილეულში, საღეჭ რეზინასა და სხვა პროდუქტებში.
ევროკავშირმა მისი გამოყენება საკვებში აკრძალა უსაფრთხოების საკითხებთან დაკავშირებული გაურკვევლობების გამო.
E127 – ერითროზინი (Erythrosine)
ზოგიერთ ქვეყანაში მისი გამოყენება მკაცრად რეგულირდება, რადგან დიდი დოზებით მიღებისას ჯანმრთელობაზე შესაძლო გავლენის შესახებ კითხვები არსებობს.
რას ურჩევენ სპეციალისტები მომხმარებლებს?
- ყურადღებით წაიკითხეთ პროდუქტის ეტიკეტი;
- მოერიდეთ პროდუქტებს, რომლებიც მრავალ ხელოვნურ საღებავს შეიცავს;
- განსაკუთრებით შეზღუდეთ ფერადი კანფეტების, ჟელეების და გაზიანი სასმელების მოხმარება ბავშვებში;
- უპირატესობა მიანიჭეთ ნაკლებად დამუშავებულ და ბუნებრივ საკვებს.
E-დანამატი ავტომატურად არ ნიშნავს, რომ პროდუქტი საშიშია. თუმცა ზოგიერთი ხელოვნური საღებავი და კონსერვანტი მეცნიერებისა და ჯანდაცვის ორგანიზაციების განსაკუთრებული ყურადღების ქვეშ რჩება. ამიტომ სპეციალისტები მომხმარებლებს ურჩევენ, განსაკუთრებით ბავშვების შემთხვევაში, შეზღუდონ ისეთი პროდუქტების მოხმარება, რომლებიც დიდი რაოდენობით ხელოვნურ დანამატებს შეიცავს.